MONTAGE

VOORBEREIDING

Nadat de beoogde opnamen voor de film zijn gemaakt, beginnen we eerst met de voorbereiding voor de montage: het zogenaamde spotten.

Spotten
Dat is het beoordelen van de ruwe opnamen voor zowel het beeld als het geluid.

Beeld
Wat het beeld betreft: alleen de ècht geslaagde shots selecteren.
Alles wat enigszins zwak is of niets aan de voortgang van het filmverhaal toevoegt moet eruit.
Let daarbij op compositie, scherpte, belichting, kleur, vloeiende beweging en wisselende weersomstandigheden.
Voorbeeld

Geluid
Het geluid moet gecontroleerd worden op volume, toon en klankbeeld, tikken ,brom, krakken, microfoongerommel en andere ongewenste bijgeluiden.
Voorbeelden

MONTAGE
Het samenstellen van een videofilm aan de hand van de geselecteerde shots noemen we de montage.
De kunst is om passende beelden bij het verhaal te vinden en het beeldritme te bepalen.
Een kwestie van gevoel voor beeld en geluid, geduld en nauwkeurigheid.

Deadline
Stel een deadline ofwel bepaal vooraf de tijdsduur van de film.
Maak hem niet te lang. Probeer de aandacht vast te houden.
(De lengte is trouwens afhankelijk van de doelgroep en het soort film).

Trimmen
Dan volgt het trimmen:
Kort de shots in op lengte en plaats ze in de juiste, logische volgorde.

Beeldritme
Wissel langere shots af met kortere. Dat maakt de film levendiger.
Bij bijvoorbeeld een conflict dient ook het ritme omhoog te gaan.

Overgangen
Zet de afzonderlijke shots zòdanig achter elkaar, dat het geheel vloeiend en natuurlijk overkomt. Probeer dat filmisch op te lossen:

• met gemotiveerde overgangen
• monteren in de beweging
• of als beeldrijm
• het kan ook als tijdsoverbrugging (shots van lucht, water etc.)
• of als scherpteverlegging
• voorkom daarbij springers
  Alternatief
• Als alternatief zijn overvloeiers (fade-in / fade-uit etc) toe te passen.

Beeldinserts
Beeldinserts zijn belangrijk bij onder andere interviews, muziekuitvoeringen etc.
Voorbeeld

Verhaalstructuur
Probeer gewone dingen bijzonder te maken.
De inhoud moet boeiend, creatief en vol emotie zijn.
De vijf W`s (wie- wat- waar- wanneer en waarom) moeten leiden tot een verhaal waarbij men zich betrokken voelt.

Vormen van montage

• Vormen van montage kunnen vertellend zijn (logisch en chronologisch)
• Of parallel (met de afwisseling tussen twee verschillende gebeurtenissen op andere locaties, die uiteindelijk in de film samenkomen).
• Voorbeeld uit Teleac-cursus

Filmbegin
Begin elke film met:

• Een zwarte aanloopstrook van minimaal 20 seconden
• Eventueel een kleurenbalk (voor het inregelen van de afspeelapparatuur)
• Eventueel een afteller (waarbij de laatste seconden niet meer in beeld verschijnen)
  Voorbeeld

Intro
De inleidende beelden zijn erg belangrijk
Maak de kijker nieuwsgierig
Voorbeeld

Filmtitel
De filmtitel moet:

• Inhoudelijk sterk zijn
• Een compacte boodschap neerzetten
• Een goede vormgeving hebben
• Verder kan ze:
  • Neutraal zijn
  • Of sfeervol
  Voorbeelden

Tussentitels
Met tussentitels vermelden we de naam met het onderschrift
Voorbeeld

Ondertiteling
Een ondertiteling kan toegepast worden als vertaling

Aftiteling
In de aftiteling komen alle medewerkers, makers, locaties en overige data voorbij.
Duidelijk leesbaar over rustige (en eventueel wat onscherpe) slotbeelden
Voorbeeld

Geluid

• Eventueel loskoppelen van het beeld en “voortrekken” onder de vorige scène
• Doorlopend geluid maakt de beeldovergang voor het gevoel vloeiender
  Voorbeeld

Nu een voorbeeld van een geluidsopname in een foutieve opname locatie
Let ook op de inserts

Inspreker
Een tweetal voorbeelden met een inspreker

Tekst
De tekst uitschrijven in korte, lekker lopende zinnen, zodat die gemakkelijk kan worden ingesproken

Spontaan commentaar leveren
Voorbeelden

Belangrijk is de Finishing touch ofwel een

• Zorgvuldige afwerking
• Haal foutjes weg
• Accentueer sterke punten en
• Breng – waar nodig – “versiering” aan

Controleer tenslotte

• Komen de doelstellingen uit?
• Stoort het beeldritme nergens?
• Past het commentaar goed bij de beelden?
• Is de geluidsmix correct?

Mijn Stelregel is: Naarmate de montage vordert, moet je steeds kritischer worden.
Alles wat maar enigszins zwak is moet eruit, totdat het uiteindelijk een heel zorgvuldig gemonteerde film is, die geen beroep hoeft te doen op de goodwill van het publiek.

Een instructiefilm van Dick Bulten (©)