Maar liefst 35 films waren er ingestuurd door de leden voor het AVO-festival van april. Als we ze allemaal zouden willen bekijken zijn we zo’n tien uur bezig. En dus is het kringjury-mes er weer in gezet. Waardoor er dus zo’n 18 films moesten afvallen. En dan moest de NOVA-jury nog beginnen! Waarschijnlijk blijven er niet meer dan 9 tot 12 films over en dan wordt het nóg een volle dag.
Dat is heel sneu voor al diegenen die een film hebben ingestuurd. (Er zit ook een film bij waaraan ik zelf heb meegewerkt, dus voor mij is het ook een beetje sneu…) En toch moet het gebeuren. Binnenkort (als u dit leest is het waarschijnlijk al gebeurd) moet ik als NOVA-jurylid de films beoordelen van de LOVA, de Limburgse AVO, zogezegd. Die trekken er twee volle dagen voor uit.

Je zou je kunnen afvragen waarom wij ook niet meer tijd nemen voor de jury (en misschien ook voor het festival) Maar dat heeft een hele goede reden. Dat kun je het beste zien wanneer je naar het NOVA-festival gaat, Want daar zie je wat al die selectieprocedures uiteindelijk hebben opgeleverd. Daar zie je dat er van de LOVA verreweg het grootste aantal films worden vertoond. En de laatste jaren verlaat voortdurend een Limburger het festival met het laureaat, de hoogste onderscheiding. Wij mogen al blij zijn als er drie of vier films van ons bij zijn. In 2008 was er zelfs maar één! De ZEEVA heeft het nòg moeilijker: zij dringen helemaal niet tot het festival door.
De verklaring is eigenlijk heel simpel. Zowel de AVO als de ZEEVA kennen een groot aantal vrij jonge clubs (de clubs dus, niet de leden!) en het valt niet mee om tegen die doorgewinterde, ervaren mensen uit zuid en west te concurreren. En als je een paar keer het festival hebt meegemaakt moet je erkennen dat het ook terecht is. Mocht je bescheidenheid willen leren over je eigen filmprestaties dan is een bezoek aan het NOVA-festival een zeer efficiënte methode.
Eerste conclusie: zelfs met zoveel uitvallers in de eerste ronde is de kwaliteit van het AVO-aanbod lager dan van veel fimers uit zuid en west. Geen reden tot jammeren, maar het laat wel zien dat er bij ons nog heel wat ontwikkeld moet worden.
Met meer films doorlaten bewijzen we de festivalgangers zeker geen dienst. Ook ons eigen AVO-festival wordt er niet beter van, alleen maar langer! En dus is die selectie vooraf, hoe jammer ook, beslist noodzakelijk.

Is dit een droef verhaal? Nee hoor, helemaal niet. Want het toenemende aantal films dat wordt ingezonden bewijst dat er langzamerhand wat meer ambitieuze filmers in ons district opduiken. Op termijn moet dat leiden tot kwaliteitsverbetering. En dat klòpt ook. Als ik vertoonde films van de laatste paar jaar vergelijk met die van pakweg 5 jaar geleden is die verbetering heel duidelijk te zien. Alleen… in de andere districten zitten ze ook niet stil.

Selectie blijft dus noodzakelijk. Gelukkig hebben we daar binnen de AVO een heel goed systeem voor: de kringjury’s. Niet het AVO-bestuur, maar geoefende juryleden uit de clubs houden zich bezig met de eerste selectie. Dit jaar hadden zij een volle dag nodig om naar elkaar toe te reizen, de films te bekijken en te beoordelen.
Elk jaar hebben we een oefendag met deze juryleden. Vorig jaar hebben we dat gedaan onder de inspirerende leiding van René Roeken uit Brabant (zelf lid van de NOVA jurycommissie en ja, dezelfde die ons in februari een schiterrende presentatie gaf van zijn werk plùs een hele serie waardevolle aanwijzingen om je film beter te maken). Dit jaar hebben we het samen gedaan en in groepen geoefend. Aardig is om te vermelden dat de aanwezigen o.a. een hele moeilijke film moesten beoordelen uit Limburg. Een film waar de nationale jury inhoudelijk geen raad mee wist. Maar waar onze mensen kans zagen om er een zinvolle betekenis aan te geven. Het leek erop dat onze eigen mensen nog een beter oordeel konden geven dan de nationale jury. Maar… ze hadden er ook meer tijd voor.
Ik noem het voorbeeld om aan te geven, dat de kringjury’s hun taak elk jaar toch weer heel serieus opvatten. En het leek me goed om ze daarom in mijn voorwoord dan ook maar eens flink in het zonnetje te zetten. Dames en heren, zeer bedankt! Dank zij jullie is onze secretaris in staat om de lijst van ingezonden films behoorlijk verantwoord te beperken voordat we de “echte”jury erop los laten. En wie er ook aan mee wil doen…. Graag! Dan kunnen we de last voor iedereen weer wat beperken. Kleine tip: je leert er zelf ook heel veel van.
Worden er dan nooit fouten gemaakt? Natuurlijk wel: oordelen is mensenwerk en ondanks een gemeenschappelijk beoordelingsschema kijkt toch iedereen op zijn eigen manier. Wat je voelt bij een film laat zich niet gemakkelijk in woorden vertalen. Ook bij onze nationale jury lees je in de tekst van het rapport lang niet altijd terug wat in punten is neergezet.
In deze AVOCOM vindt u een kritisch stuk van Alfred de Gier over de inhoud van de nationale juryrapporten en de reactie daarop van Jan Schoonen de jurysecretaris van de NOVA. Als vaste bezoeker van het nationale festival kan ik wel begrip opbrengen voor de kritische kantekeningen van De Gier. En van mij had de NOVA er nog wel iets dieper op in mogen gaan. Toch denk ik dat de wens om tekst en punten aantal dichterbij elkaar te krijgen een vrome wens zal blijven. Film kijken is meer dan alleen optellen en aftrekken van puntjes. Je kunt een film hebben waar je technisch niets of weinig op hebt aan te merken, maar die je toch niks “doet”. En je kunt heel enthousiast zijn over een film, waar best nog het een en ander op is aan te merken. En als je dan nog eens bedenkt dat iedereen daar weer zijn eigen gevoelens bij heeft dan snap je hoe moeilijk het is om een goed rapport te schrijven.
En… een juryrapport is altijd een oordeel van dàt moment door toevallig deze mensen. Ander ogenblik, andere jury, ander oordeel! Zo is het nu eenmaal.

Het blijft jammer voor de inzenders. Maar aan de andere kant: jij bent degene die het vaakst naar je eigen film gaat kijken. En zolang jij het mooi vindt en er plezier aan beleeft..
Laat ik het maar eerlijk opbiechten. Ik heb heel veel films gemaakt en lang niet alles is festivalwaardig. Er zijn zelfs films bij waar ook mijn eigen echtgenote niks aan vindt en waarbij het publiek alleen maar bestaat uit mijzelf. En toch kan ik er nog stilletjes van genieten…

Ik ga dus naar Limburg. En moet waarschijnlijk ook heel moeilijke films beoordelen. Ik hoop dat ik ze begrijp…. Gelukkig is René Roeken er ook, als mede-jurylid. En gelukkig zijn die Limburgse filmers niet alleen afhankelijk van wat ìk ervan vindt ...